Những gợi ý khi giao lưu với trẻ em - Nhóm tình nguyện Đồng Hành Ước Mơ

Khi tham gia các hoạt động tình nguyện liên quan đến trẻ em, một trong những nội dung thường gặp nhất đó là làm quen và giao lưu với các bạn nhỏ. Việc này tưởng chừng như rất dễ dàng, nhưng không phải lúc nào cũng diễn ra trôi chảy hoàn toàn.

Không giống như các chương trình tình nguyện làm việc với anh chị trưởng thành, nơi mà bạn có thể đi thẳng vào vấn đề hoặc nội dung chính của buổi gặp mặt, các hoạt động tình nguyện với trẻ em luôn cần có một khoảng thời gian “đệm” để bạn và các em có thể làm quen và tìm hiểu về nhau nếu là buổi đầu tiên, hoặc là thời gian để thư giãn ngắn trước và trong hoạt động chính. Những khoảng thời gian này, nếu các em và bạn chưa thật sự thân nhau, đó thường là nhiệm vụ của người lớn cần phải chủ động mở đầu câu chuyện để tránh không khí quá yên lặng từ cả hai bên.

Hôm nay, Đồng Hành Ước Mơ sẽ nêu ra một số gợi ý nhỏ, hy vọng có thể giúp được các bạn tham gia tình nguyện hoặc khách viếng thăm đỡ phải lúng túng và không bị rơi vào tình trạng “không biết nói gì” này.

Chào và giới thiệu về bạn

Điều đầu tiên này nghe có vẻ rất cơ bản, thế nhưng đôi khi chúng ta vẫn… quên mất. Với một số chương trình đi theo đoàn, bạn trưởng đoàn có thể sẽ dành thời gian cho một hoạt động nhóm mang tính chất giới thiệu lẫn nhau. Nhưng nếu không có, thì mỗi khi nói chuyện với một em nào đó, bạn luôn luôn nên bắt đầu câu chuyện bằng một lời chào, giới thiệu tên của mình (có thể tuổi và nghề nghiệp), và có thể thêm lý do ngắn gọn của buổi gặp mặt. Sau đó, bạn có thể mời các em giới thiệu về bản thân.

“Chào em/các em, chị tên là Hà, đang là sinh viên của trường Đại Học, hôm nay chị và các bạn ở tổ chức … đến giao lưu với các bạn. Em / Các em / Các bạn / Mọi người có thể giới thiệu tên cho chị biết được không?”

blog 77 ky nang giao luu tre em hay bat dau bang mot loi chao anh cua mike arney at unsplash

Hãy bắt đầu bằng một lời chào. Ảnh: Mike Arney @ Unsplash

Nói về những gì trong tầm mắt hoặc thân thuộc với các em

Một trong những vấn đề thường gặp nhất nếu bạn chưa từng tham gia nhiều các chương trình tình nguyện, đó là không biết nói về chủ đề gì. Để giải quyết việc này, cách đơn giản nhất là hãy nói về những vật hoặc khung cảnh đang diễn ra xung quanh bạn.

Nếu bạn đến thăm các em ở nơi các em sống hoặc nơi các em thường xuyên sinh hoạt (ví dụ như mái ấm, nhà mở hoặc trường học) thì sẽ có rất nhiều thứ thân thuộc với các em ở không gian đó mà bạn có thể chọn để mở đầu câu chuyện.

“Chị thấy ở chỗ của mình / ở trường có một kệ sách rất to đằng kia. Các em / Mấy em có hay đọc sách ở đó không? Ở chỗ mình có những sách gì?”

Hoặc những không gian ở xung quanh:

“Em có thường ra công viên / chỗ này chơi không?” (Các chương trình sinh hoạt ở địa điểm gần)
“Em đã bao giờ đến chỗ này / thấy cái … ở đằng kia chưa?” (Các chương trình du lịch, du ngoạn ở địa điểm xa)

Hoặc bạn có thể nói về chính mình và cảm nhận bản thân

“Hôm nay chị mới đến đây lần đầu tiên. Chỗ này có mấy bức tranh dễ thương ha.”

blog 77 ky nang giao luu tre em noi ve nhung gi gan gui trong tam mat anh cua patrick perkins at unsplash

Nói về những thứ thân thuộc trong tầm mắt. Ảnh: Patrick Perkins @ Unsplash

Nói sơ qua về nội dung chủ đề

Nếu chương trình mà bạn tham gia có một chủ đề cụ thể, thì bạn có thể chọn ngay chủ đề đó để mở đầu câu chuyện với các em, hoặc đơn giản hơn là có thể hỏi các em về điều đó (nếu không có quy định gì hoặc chương trình không có điều gì bí mật)

“Các em có biết ngày hôm nay chúng ta sẽ có những hoạt động gì không?”
“Hôm nay tụi mình đi chơi Trung Thu. Mấy năm trước em có đón trung thu ở đây không?”
“Hôm nay tụi mình chơi Giáng Sinh. Em có bao giờ trang trí cây thông Noel chưa?”

Giữ cuộc hội thoại hai chiều

Bên cạnh với việc tìm được chủ đề để mở đầu, một điều quan trọng khác nữa là giữ được cuộc hội thoại tiếp tục. Để làm được điều đó, bạn cần có thêm ý tưởng và thông tin về các em. Và một lý do quan trọng khác nữa đó là đấy là một cuộc giao lưu, chứ không phải một buổi phỏng vấn :) Chính vì vậy hãy giữ cuộc hội thoại của bạn diễn ra hai chiều:

  • Hãy đặt câu hỏi cho các em (“Các em thích quyển sách nào?”); nhưng cũng
  • Chia sẻ thêm về chính bạn (“Chị thích đọc truyện tranh hài hước, vui nhộn một chút.”);
  • Dùng câu hỏi đóng (có không?) để tìm hiểu và xác nhận (“Em có thích trang trí cây thông không?”); nhưng cũng
  • Dùng câu hỏi mở để cho các em và bạn cơ hội để mở rộng chủ đề (“Thế em thích làm công đoạn nào nhất khi trang trí? / Nếu không thích trang trí thì đến mùa Giáng Sinh em thích làm gì?”)

Hãy luôn khuyến khích các em nói và chia sẻ, và dĩ nhiên, cũng hãy làm tương tự (nói và chia sẻ về bạn) với các em.

Nói chuyện trong không gian phù hợp

Hẳn nhiên, không phải lúc nào cũng là một thời điểm thích hợp để bạn nói chuyện với các em. Phần lớn các hoạt động tình nguyện đều có khung chương trình sẵn, và do đó, bạn cần phải chọn không gian và thời gian hợp lý nếu trò chuyện cùng các em. Thông thường, thời gian giao lưu phù hợp nên là trước khi chương trình bắt đầu (đang đợi một ai đó hoặc chưa đến giờ hoạt động) hoặc khoảng thời gian nghỉ, ăn uống tự do… Nếu bạn thấy khoảng thời gian này gần hết, bạn có thể nên chủ động giới hạn lại cuộc trò chuyện:

“... Tiếc quá, chúng ta sắp vào / trở lại chương trình sinh hoạt rồi. Bây giờ mình tập trung lại vào chương trình, rồi có gì lát nữa chị với em lại nói tiếp chuyện này sau nha.”

Ngoài ra, không gian cũng là một điều quan trọng. Nếu có thể được, bạn nên chọn không gian là phòng khách, phòng sinh hoạt chung hoặc một phòng học nào đó. Hãy đừng nói chuyện trong các phòng chức năng như phòng ăn, phòng bếp, phòng ngủ… Nếu bạn đang sinh hoạt ở sân hoặc không gian mở thì sẽ tốt nhất nếu bạn chọn lựa được một chỗ yên tĩnh mà vẫn thoáng mát. Hãy luôn lựa chọn không gian không khép kín và bạn có thể quan sát được nơi diễn ra chương trình chính để có thể quay trở lại hoạt động chính ngay khi cần.

Nguyên tắc ngang-tầm-mắt

blog 77 ky nang giao luu tre em noi chuyen ngang tam mat voi cac em anh cua london scout at unsplash

Hãy giữ tầm mắt của bạn và các em ngang nhau khi nói chuyện. Ảnh: London Scout @ Unsplash

Nếu để ý một chút, bạn có thể thấy rất nhiều các bạn có kinh nghiệm, các anh chị sinh hoạt vòng tròn, anh chị phụ trách đoàn đội, quản trò… thường xuyên cúi người, quỳ một chân hoặc ngồi hẳn xuống khi nói chuyện với các bạn nhỏ. Điều này là một kỹ thuật nhỏ nhằm giúp bạn dễ nhìn vào mắt các em khi nói chuyện và giữ tầm mắt của bạn và các em ngang hàng với nhau. Kỹ thuật này thường xuyên được nhắc đến kể cả trong các tài liệu hướng dẫn nước ngoài, nhằm thể hiện thái độ tôn trọng của bạn và sự chú ý vào cuộc trò chuyện. Ngoài ra, nếu đặt mình vào vị trí các em, bạn cũng sẽ nhận ra rằng nếu nói chuyện với một ai đó mà cứ phải ngẩng lên mãi thì rất là… mỏi cổ :) Vì thế, nếu có thể hãy ngồi hoặc cúi xuống khi trò chuyện với các em, bạn nhé.

Trên đây là một vài gợi ý nhỏ của Đồng Hành Ước Mơ để giúp các bạn có thể có được một khoảng thời gian giao lưu và trò chuyện với các em dễ dàng hơn, bù lắp vào các khoảng thời gian trống trước, trong và sau các chương trình tình nguyện. Còn bạn? Bạn có mẹo vặt nào thường xuyên áp dụng không? Hãy bình luận ở bên dưới hoặc chia sẻ bài viết này nhé!

Bài viết bởi Thùy Dương @ Đồng Hành Ước Mơ